Cùng tìm hiểu Điềm báo hắc xì hơi liên tục nói lên điều gì

Không chỉ người Việt mà hầu hết các dân tộc châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Triều Tiên, Thái Lan… đều tin như vậy. Không giải thích được vì sao nhảy mũi, người xưa phó mặc việc này cho dốt

Có những hiện tượng xảy ra hằng ngày, quá quen thuộc đến mức chúng ta chẳng bao giờ chú ý đến nó, khinh nó, những thực ra nó cũng khá quan trọng. Trong số này có hắt xì hơi (Nhảy mũi). Và quanh cái nhảy mũi thật lắm chuyện ly kỳ.

Girl in winter clothing sneezing

 

Đang làm một việc gì đó, bỗng ta thấy ngưa ngứa, tưng tức trong họng, trong mũi rồi không kìm giữ được nữa, một luồng hơi mạnh bật ra kèm theo một âm thanh đặc trưng: Hắt-xì… hơi. Đó là hiện tượng người miền Bắc gọi là “hắt xì hơi”, còn miền Nam gọi một cách nôm na nhưng hình tượng hơn: “Nhảy mũi”.

Khi nhảy mũi, nhiều người nghĩ: “Có ai nhắc đến mình đây!”. Người ta coi nhảy mũi như một hiện tượng tâm linh, biểu hiện ngoài ý muốn, đáp ứng lại sự chợt nhớ, chợt nghĩ của người nào đó đối với mình. Và trái lại, mình nhớ đến ai đó hoặc cùng bạn bè nhắc đến người thứ ba thì chính vào thời điểm ấy, người này sẽ nhảy mũi.

Không chỉ người Việt mà hầu hết các dân tộc châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Triều Tiên, Thái Lan… đều tin như vậy. Không giải thích được vì sao nhảy mũi, người xưa phó mặc việc này cho dốt. Thần thoại Hy Lạp kể: Năm 400 trước công nguyên, tướng Xenophon ra công cổ vũ các chiến binh cùng ông quyên sinh chống lại người Ba Tư. Ông đã nói hàng giờ nhưng chưa thuyết phục được họ. Bỗng một chiến binh hắt xì mấy tiếng liền. Ai nấy đều cho rằng tiếng nhảy mũi ấy là lời của thần linh ủy thác; tất thảy nhất loạt quỳ xuống, tuân lệnh ông. Không thiếu những chuyện hao hao trong tích của phương Tây, cho rằng sự hắt hơi của mình không do mình mà do một đấng cao siêu điều khiển.

 

Tiếng Việt phiên âm nhảy mũi thành “hắt xì hơi”. Các tiếng khác đều hao hao thế. Người Anh, Mỹ gọi là “Achoo” hoặc “Atchoo”. Người Pháp: “Atchoum”; người A rập: “Atsaa”; người Tây Ban Nha: “Atchis”, người Đan Mạch – “Atjuu”, người Thổ Nhĩ Kỳ – “Hupshuu”, người Na Uy – “Atsjo”… Cái danh sách này kéo dài không dứt.

Sau khi “đổ vấy” căn nguyên cho ngốc nghếch, người ta cũng hiểu ra hắt hơi liên quan đến sức khoẻ. Khi hắt xì hơi, nếu không do một bệnh tật nào đó ghé thăm thì chí ít cũng là một cơn dị ứng. Người ta hắt xì càng nhiều khi “ươn mình”, cảm cúm.

 

Thành thử, có một thói quen ở Việt Nam là: Mỗi khi có hắt xì hơi, người bên cạnh liền nhanh mồm nói “ (Chúc) Sức khỏe!”. Nếu hắt xì tiếng thứ hai, thì “Sống lâu”. Tiếng thứ ba – “Trăm tuổi”, rồi “Bạc đầu”, “Bình yên”, “Vô sự !” cho những tiếng hắt hơi nối theo…

Chúc khi thấy người khác nhảy mũi tuồng như là phong tục của các dân tộc. Có những cuốn sách dành nhiều trang ghi lại những lời chúc này. Câu chúc mà những người Anh, Mỹ dùng là “Bless you!” (thực ra “God bless you” – Chúa độ trì cho anh) khi nghe tiếng hắt xì hơi thứ nhất, “Keep you!” (Hãy bảo trọng) cho tiếng thứ hai, rồi “Give you peace!” (Bình yên nhé) cho tiếng thứ ba.

Nhiều nhất vẫn là câu “Chúc sức khỏe!”. Câu này được dùng bởi những người Tây Ban Nha và phần nhiều dân Mỹ latinh (Salud!), người Bồ Đào Nha, Braxin (Saude!), người Đức (Gesunheit!), người Do Thái (Labriyut!), người Nga, người Tiệp, người Bungari, người Ucraina (Na zdrovie!)… Nói thì khác nhau nhưng cùng một nghĩa. Người Ba Lan, ngoài “Na zdrowie!” còn chúc “Sta let!” (Trăm tuổi).

Nhiều nước còn dùng cái nhảy mũi để bói toán, tỉ dụ hắt xì hơi vào giờ nào thì báo trước điềm gì, hắt hơi theo kiểu nào thì tâm tính ra sao.

y khoa nói gì về hiện tượng nhảy mũi?

Ngày nay, việc giảng giải cái nhảy mũi thuộc về y khoa. Theo đó, quá trình diễn ra như sau: Một yếu tố gây kích thích nào đó tác động lên những thụ quan trên màng nhầy, đe dọa sự bình an của thân thể. tức tốc, chúng báo lên “trung tâm nhảy mũi” nằm ở cuống não theo các dây tâm thần số 5 và 7.

Trung tâm này không chậm trễ, gửi một thông điệp đến tuốt tuột các cơ có liên quan để tạo ra một quá trình hết sức phức tạp là hắt hơi. Những cơ nhận được mệnh lệnh là cơ bụng, cơ ngực, cơ hoành cách, cơ chỉ huy dây thanh đới, cơ họng, cơ mặt và cơ mi mắt (để “đóng” mắt lại cho khỏ bị tác động của luồng hơi “nguy hiểm” bật ra).

Các cơ này phối hợp hành động một cách xác thực và ăn ý lạ lùng để trục xuất “kẻ lạ mặt” ra khỏi cơ thể. “Kẻ lạ mặt” ấy khá đa dạng: Vi khuẩn gây cảm cúm đã trú ngụ sẵn, làm niêm mạc sưng lên và ngứa ngáy; bụi bặm, phấn hoa, lông chó, mèo hoặc các hoá chất, hạt tiêu (chất piperine), bồ kết cháy, pháo nổ…

Đặc biệt, ánh sáng cũng là một duyên cớ gây hắt xì. Có 20-30% số người khi nhìn lên trời nắng, hoặc nhìn thẳng vào màng tang, thậm chí dưới ánh đèn quá sáng, cũng hắt xì lia lịa. Người ta bảo những người này bị mắc hội chứng nhảy mũi (sneeze syndrome) và hội chứng này có tính di truyền từ cha mẹ sang con cái.

Như vậy, hắt xì chẳng qua là một phản xạ phòng vệ của cơ thể, nhằm mục đích tống khứ ra ngoài những kẻ ngoại xâm chứ không phải một thần linh nào mách bảo. hắt xì hơi là tốt chứ không xấu. Nó vừa là phương cách cơ thể tự vệ, “tống” ra ngoài những thứ độc hại, vừa là tín hiệu báo động là một đội quân vi khuẩn lạ đã tiến công để thầy thuốc chẩn đoán bệnh và kê đơn thuốc chống lại chúng.

Tất nhiên, cái hắt xì hơi chẳng chừa ai, đôi khi “sộc” đến không đúng lúc. thí dụ, ông tổng thống đang trịnh trọng tuyên thệ trước quốc hội, cô diễn viên đang lả lướt nói những lời yêu trên sân khấu…

Số liệu về hắt hơi

Cái hắt hơi được các nhà y học săm soi kỹ lắm. Họ xác định là khi hắt xì hơi, không khí bị “bùng” ra ngoài với tốc độ rất “đáng nể” – 165 kilomet một giờ. Xin nhớ, gió cấp 12 là cao nhất trong thang Beaufort, gây ra những con bão cực kỳ ghê gớm mà cũng chỉ có tốc độ 117 km/giờ. Mỗi lần hắt xì hơi, bạn bắn ra từ 2.000 đến 5.000 giọt nước nhỏ lí tí, mỗi giọt chứa làng nhàng 100.000 con vi khuẩn, vi trùng, đi xa được từ 1,5 đến 2 m.

Cùng Danh Mục

Nội Dung Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *